Startuj z nami!

www.szkolnictwo.pl

praca, nauka, rozrywka....

mapa polskich szkół
Nauka Nauka
Uczelnie Uczelnie
Mój profil / Znajomi Mój profil/Znajomi
Poczta Poczta/Dokumenty
Przewodnik Przewodnik
Nauka Konkurs
uczelnie

zamów reklamę
zobacz szczegóły
uczelnie

Julian Tuwim

Julian Tuwim

Julian Tuwim

Julian Tuwim, ca 1930
Data i miejsce urodzenia 13 września 1894 w Łodzi
Data i miejsce śmierci 27 grudnia 1953 w Zakopanem
Dziedzina sztuki poezja
Teksty na Wikiźródłach
Witkacy: Portret Tuwima 1929
Grób Tuwima

Julian Tuwim (ur. 13 września 1894 w Łodzi , zm. 27 grudnia 1953 w Zakopanem ) – polski poeta , pisarz, autor wodewili, skeczy, librett operetkowych i tekstów piosenek, żydowskiego pochodzenia, jeden z najpopularniejszych poetów dwudziestolecia międzywojennego . Współzałożyciel kabaretu „Pikador” oraz grupy poetyckiej „ Skamander ”. Bliski współpracownik tygodnika Wiadomości Literackie [1]. Tłumacz poezji rosyjskiej, francuskiej, niemieckiej oraz łaciny. Brat polskiej literatki i tłumaczki Ireny Tuwim , kuzyn aktora kabaretowego i piosenkarza Kazimierza "Lopka" Krukowskiego . Podpisywał się ponad czterdziestoma pseudonimami m.in. Oldlen, Tuvim, Schyzio Frenik, Wim, Roch Pekiński.

Jedynym właścicielem autorskich praw majątkowych wszystkich utworów poety oraz jego siostry Ireny Tuwim-Stawińskiej jest Fundacja im. Juliana Tuwima i Ireny Tuwim, założona w 2006 r., przez córkę Tuwima Ewę Tuwim-Woźniak[2].

Spis treści

Biografia

Lata młodości (1894-1916)

Urodził się 13 września 1894 w Łodzi , przy ul. Widzewskiej 44, w mieszczańskiej rodzinie zasymilowanych Żydów . W latach 1904 - 1914 uczęszczał do Męskiego Gimnazjum Rządowego w Łodzi. Na początku uczył się słabo, nie okazywał zainteresowania przedmiotami ścisłymi, zwłaszcza matematyką, przez co powtarzał szóstą klasę. W 1905, z powodu przetaczającej się przez Łódź rewolucji, rodzina Tuwimów musiała opuścić miasto i schronić się na pewien czas we Wrocławiu. Zadebiutował w 1911 przekładem na esperanto wierszy Leopolda Staffa[3]. W roku 1913 miał miejsce jego właściwy debiut poetycki, wiersz Prośba opublikowany został w Kurierze Warszawskim . Utwór poeta podpisał inicjałami St. M., poznanej w 1912, swojej przyszłej żony Stefanii Marchwiówny .

Okres od przyjazdu do Warszawy (1916-1953)

W 1916 , z myślą rozpoczęcia studiów, przeniósł się do Warszawy. Studiował prawo i filozofię na Uniwersytecie Warszawskim (1916-1918), ukończył jedynie po ich jednym semestrze. W trakcie studiów rozpoczął współpracę z czasopismem Pro Arte et Studio . Był jednym z założycieli grupy poetyckiej Skamander w 1919 . 30 kwietnia 1919 poślubił Stefanię Marchew. W czasie wojny polsko-bolszewickiej pracował w Biurze Prasowym Wodza Naczelnego Józefa Piłsudskiego []. W młodości inspirował się twórczością Leopolda Staffa (pisał o tym w swych pamiętnikach). Członek założyciel Związku Artystów i Kompozytorów Scenicznych (ZAiKS) .

W 1939 wyemigrował przez Rumunię , Włochy do Francji , a po jej kapitulacji (1940) do Brazylii , aby ostatecznie osiąść w USA . Wspólnie z Janem Lechoniem , Antonim Słonimskim , Kazimierzem Wierzyńskim oraz Mieczysławem Grydzewskim (określanymi jako poeci satelici) spotykali się we paryskiej kawiarni Café de la Régence (dominował tam nastrój melancholijny, nostalgia, smutek, poczucie klęski oraz przekonanie, że trzeba być duchowym przywódcą narodu – tak zwany nurt skamandrycki). W obliczu zagrożenia i kapitulacji Francji , Tuwim, razem z Lechoniem, udali się przez Hiszpanię do Lizbony ( Portugalia ), a następnie do Rio de Janeiro ( Brazylia ), gdzie dołączył do nich Kazimierz Wierzyński. Wspólnie też wyjechali do Nowego Jorku, gdzie poeta mieszkał przez pięć lat (od 1942). Tuwim z Oskarem Lange pisali dla pism Nowa Polska oraz Robotnik , natomiast Wierzyński oraz Lechoń (przyczyną rozpadu grupy były proradzieckie sympatie Tuwima) utworzyli Tygodnik Polski . Grydzewski natomiast wyjechał do Londynu , gdzie na długo pozostał redaktorem naczelnym Wiadomości (odpowiednik krajowych Wiadomości Literackich ). Członkowie grupy poetyckiej Skamander stanowili pierwszą, wielką falę emigracji polskich literatów i poetów.

Do Polski wrócił Tuwim w czerwcu 1946 roku i stał się osobowością chronioną, adorowaną i uprzywilejowaną przez ówczesne władze. Został okrzyknięty poetą państwowym. W tym samym roku Tuwimowie adoptowali córkę Ewę. W latach 1947-1950 pełnił funkcję kierownika artystycznego Teatru Nowego .

W ostatnich latach życia Tuwim stworzył niewiele wierszy; czasami tylko ulegał prośbom zaprzyjaźnionych redaktorów, potrzebujących wierszy na rocznicowe okazje. Zajmował się tłumaczeniami i zbieraniem kuriozów literackich, które publikował w miesięczniku „Problemy” w cyklu „ Cicer cum Caule ”.

Rodzina

Ojciec poety, Izydor Tuwim (ur. 22 lipca 1858 w Kalwarii, zm. 1935)[4], ukończył szkołę w Królewcu, następnie studiował w Paryżu , znał kilka języków obcych. Był urzędnikiem i korespondentem Azowsko-Dońskiego Banku Handlowego. Zmarł w 1935 i jest pochowany na nowym cmentarzu żydowskim w Łodzi .

Matka, Adela z Krukowskich (ur. 9 stycznia 1872 w Mariampolu, zm. 1942)[4], była córką właściciela drukarni, pochodziła z rodziny inteligenckiej, jej czterej bracia byli adwokatami oraz lekarzami. Po śmierci męża popadła w poważną chorobę psychiczną, próbowała popełnić samobójstwo. Ostatni okres życia spędziła w szpitalu dla psychicznie chorych w Otwocku . Podczas likwidacji otwockiego getta została zastrzelona przez Niemców 19 sierpnia 1942[5][6].

Żonę, Stefanię Marchew [7] (1894-1991), poślubił 30 kwietnia 1919 w Wielkiej Synagodze w Łodzi . Po powrocie z emigracji adoptowali córkę Ewę, która w 2006 założyła Fundację im. Juliana Tuwima i Ireny Tuwim, której celem jest sprawowanie opieki nad dorobkiem artystycznym poety oraz jego siostry.

Stan zdrowia

Julian Tuwim przez znaczną część swego życia cierpiał na zaburzenia nerwicowe (agorafobia, nerwica wegetatywna) i depresję , które ograniczały jego normalne funkcjonowanie i pracę[8].

Śmierć

Zmarł 27 grudnia 1953 w pensjonacie ZAiKS-u "Halama" w Zakopanem na atak serca [8][9]. Pochowany jest na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie .

Twórczość

Autor tekstów kabaretowych, rewiowych i librecista oraz autor tekstów politycznych. Współautor i redaktor pism literackich i satyrycznych ( Skamander , Wiadomości Literackie , Cyrulik Warszawski ). Tłumacz literatury rosyjskiej , m.in. Aleksandra Puszkina (Jeździec miedziany, Połtawa), W. Majakowskiego (Obłok. w spodniach). Autor popularnych wierszy dla dzieci, m.in. Lokomotywa, Ptasie radio, Pan Hilary, Słoń Trąbalski, Bambo. Bibliofil i kolekcjoner kuriozów (Czary i czarty polskie, Pegaz dęba, Cicer cum caule). Znany był ze swojego specyficznego humoru objawiającego się bystrością umysłu i świeżością. Świeżości tej szukał najczęściej w języku – głównym orężu modernizmu, a szczególnie postmodernizmu. Swe badania językowe rozpoczął od nauki esperanto jeszcze w latach gimnazjalnych. Tłumaczone na esperanto wiersze Staffa , a także Testament mój (Mia testamento) Juliusza Słowackiego i inne wiersze zostały opublikowane na łamach Esperantysty Polskiego ( Pola Esperantisto ). W późniejszych badaniach nad językiem tworzył neologizmy. Podobnie jak B. Leśmian , A. Wat i S. Młodożeniec , tworzył tak zwany język pozarozumowy (zaum), którego poznanie miało być aprioryczne i zgodne ze skojarzeniami każdego odbiorcy. Próby te wyraził w Słopiewniach. Poezja Tuwima uważana jest za jedną z najtrudniejszych ze względu na częste gry słów , zwielokrotnienia znaczeń jednego wyrazu poprzez inne, nie zawsze jasne podkreślenia niektórych słów w zdaniu jakby było ono niedokończone. Ogromna giętkość i błyskotliwość tego języka przyjmuje często koloryt humorystyczny, jak w Balu w operze . Słowa przyjmują cechy opisywanej rzeczywistości (np. mistrzowsko zastosowana została rytmika i szelest polskich słów w Lokomotywie , przez co jest to wiersz- onomatopeja ).

Nagrody i wyróżnienia

  • Nagroda Literacka miasta Łodzi w latach 1928 i 1949
  • Nagroda polskiego PEN Clubu w 1935
  • Doktorat honoris causa Uniwersytetu Łódzkiego w 1949
  • Nagroda państwowa pierwszego stopnia w 1952

Najważniejsze dzieła

Tuwim w piosenkach

Tablica pamiątkowa w Warszawie przy ul. Nowy Świat 25
Ulica Tuwima w Chrzanowie

Piosenki powstałe w oparciu o utwory Juliana Tuwima, bądź specjalnie pod tym kątem napisane przez autora (alfabetycznie):

W 2008 r. nakładem wytwórni 4ever Music ukazała się składanka Co nam zostało z tych lat? Piosenki Juliana Tuwima.

Pieśni, utwory kameralne i symfonie do wierszy Tuwima

  • Karol SzymanowskiSłopiewnie na głos i fortepian op. 46bis (1921)
  • Witold LutosławskiPiosenki dziecinne na głos i fortepian: Taniec, Rok i bieda, Kotek, Idzie Grześ, Rzeczka, Ptasie plotki (1947); także w oprac. na głos i orkiestrę (1952)
  • Witold LutosławskiSpóźniony słowik na głos i fortepian (1947) lub głos i orkiestrę kameralną (1952)
  • Witold LutosławskiO Panu Tralalińskim na głos i fortepian (1947) lub głos i orkiestrę kameralną (1952)
  • Henryk Mikołaj GóreckiPtak, nr 3 z cyklu Trzy pieśni op. 3 (1956)
  • Henryk Mikołaj GóreckiPieśni o radości i rytmie op. 7 (1956/1960), zatytułowane cytatem z Tuwima;
  • Henryk Mikołaj GóreckiEpitafium op. 12 na chór i orkiestrę do ostatnich słów poety (1958)
  • Krzysztof MeyerQuartettino na sopran, flet, wiolonczelę i fortepian (1966)[13]
  • Krzysztof MeyerII Symfonia, do fragmentu Biblii cygańskiej (1967)
  • Krzysztof MeyerSpiewy polskie na sopran i orkiestrę: Swit, Dwa wiatry, Rzeź brzóz, Akacje, Motyle, Suma jesieni (1974)

Miejsca w Łodzi związane z Tuwimem

Przypisy

  1. Julian Tuwim zaproponował nazwę „Wiadomości Literackie”, jako dosłowne tłumaczenie francuskiego, założonego rok wcześniej, tytułu „Nouvelles Littéraires” (pierwowzoru Wiadomości).
  2. http://www.tuwim.org/index.html?id=46&m=1 Fundacja im. Juliana Tuwima i Ireny Tuwim
  3. http://www.tuwim.org/index.html?id=48&m=1 Fundacja im. Juliana Tuwima i Ireny Tuwim – Julian Tuwim
  4. 4,0 4,1 "To, że stałem się poetą..."
  5. Istnieją pewne kontrowersje dotyczące jej śmierci. Według niektórych źródeł zginęła śmiercią samobójczą, skacząc z okna otwockiej Posesji Rybaków.
  6. http://www.otwock.org/info/index.php/Adela_Tuwim
  7. Spotykana jest również pisownia nazwiska Marszew.
  8. 8,0 8,1 Pisarze. Julian Tuwim. .
  9. Julian Tuwim (1894-1953) .
  10. Julian Tuwim Juwenilia t. 1 i 2, Czytelnik, Warszawa 1990; ;
  11. Jarek Kordaczuk , Titelituralia, wydane przez Centrum Sztuki Dziecka w Poznaniu , 2007
  12. Grzegorz Turnau, Do zobaczenia, wydane przez EMI Music Poland, 2009
  13. Wg Encyklopedii muzycznej PWM; niestety, bez informacji o jaki chodzi tekst

Bibliografia

  • Koźniewski Kazimierz , Historia co tydzień, Wydawnictwo Czytelnik, Warszawa 1976
  • Kostyrko Hanna (wybór), Podróż w dalekie lata, Instytut Wydawniczy „Nasza Księgarnia”, Warszawa 1976

Zobacz też

Pozostali Skamandryci

Hasła powiązane z Tuwimem

Linki zewnętrzne


Inne hasła zawierające informacje o "Julian Tuwim":

1398 ...

Nowa Anglia ...

Stanisław Hozjusz ...

1986 ...

Adam Naruszewicz ...

Pałac Błękitny w Warszawie ...

Neoplatonizm ...

Cesarze rzymscy ...

1878 ...

Jasnowidzenie ...


Inne lekcje zawierające informacje o "Julian Tuwim":

W jaki sposób powinniśmy interpretować wiersze? (plansza 20) co zawsze z rana Zjadał prosię lub barana” (Julian Tuwim, Smok, [w:] J. Tuwim: Wiersze wybrane, Wrocław 1969, BN I ...

213 Polska kultura, sztuka i nauka dwudziestolecia międzywojennego (plansza 6) ...

219 Kultura, nauka i oświata w okresie II wojny światowej (plansza 3) ...




Zachodniopomorskie Pomorskie Warmińsko-Mazurskie Podlaskie Mazowieckie Lubelskie Kujawsko-Pomorskie Wielkopolskie Lubuskie Łódzkie Świętokrzyskie Podkarpackie Małopolskie Śląskie Opolskie Dolnośląskie