Startuj z nami!

www.szkolnictwo.pl

praca, nauka, rozrywka....

mapa polskich szkół
Nauka Nauka
Uczelnie Uczelnie
Mój profil / Znajomi Mój profil/Znajomi
Poczta Poczta/Dokumenty
Przewodnik Przewodnik
Nauka Konkurs
uczelnie

zamów reklamę
zobacz szczegóły
uczelnie

Nie znaleziono szukanej frazy! Poniżej znajduje się fraza najbardziej przypominająca szukaną.

Język dolnołużycki

Język dolnołużycki

Dolnoserbski
Obszar Łużyce ( Niemcy )
Liczba mówiących14 tys.
Ranking (poza pierwszą 100.)
Klasyfikacja genetyczna Języki indoeuropejskie
* Języki słowiańskie
** Języki zachodniosłowiańskie
*** Języki łużyckie
Język dolnołużycki
Pismo łacińskie
Status oficjalny
język urzędowy Język regionalny w Niemczech
Regulowany przezDolnołużycki Komitet Językowy
Kody języka
ISO 639 -1-
ISO 639-2dsb
ISO 639-3dsb
SIL WEE
W Wikipedii
Zobacz też: język , języki świata
Wikipedia w języku dolnołużyckim
W Wikisłowniku :

Język dolnołużycki (dolnoserbska rěc, dolnoserbšćina) - jeden z dwóch języków łużyckich , którym posługują się Dolnołużyczanie na niewielkim obszarze wokół Chociebuża we wschodniej części Niemiec .

Ogólną liczbę użytkowników języka dolnołużyckiego szacuje się według różnych źródeł rozmaicie, począwszy od ok. 5 tys. do maks. 15 tys., liczba aktywnych użytkowników jest zapewne nieco mniejsza. Dolnołużycki jest językiem wymierającym, o czym świadczą dane demograficzne , według których większość aktywnych użytkowników dolnołużyckiego to ludzie starsi. Młodsi natomiast ze względów pragmatycznych preferują posługiwanie się językiem niemieckim , umożliwiającym karierę zawodową i awans społeczny. Podejmowane są pewne próby działań, mające uchronić język dolnołużycki przed wymarciem. Do najważniejszych należy tzw. program "Witaj", stawiający na rozwój dolnołużyckiego już w przedszkolach i to nie tylko dzieci dolnołużyckich, ale także uczęszczających do tych samych przedszkoli dzieci niemieckich. Efekty programu dalekie są jednak od zadowalających, co nie pozwala patrzeć z optymizmem na przyszłość dolnołużyckiego. Istnieją obawy, że jeśli nie zostaną podjęte radykalne działania, zarówno ze strony samych Łużyczan, jak i państwa niemieckiego, język ten może zaniknąć w ciągu następnych dwóch-trzech pokoleń.

Język dolnołużycki różni się od górnołużyckiego szeregiem cech, oraz odmienną w dużej mierze leksyką , co powoduje, że wzajemne zrozumienie użytkowników obydwu tych języków może być dość trudne[]. Język dolnołużycki ze względu na pewne cechy bliższy jest językowi polskiemu , natomiast górnołużycki bliższy jest językowi czeskiemu .

Język dolnołużycki wykształcił własny język literacki , w którym powstają dzieła literackie, w którym prowadzone są zajęcia na poziomie podstawowym i gimnazjalnym, wydawana jest prasa (jednak w bardzo ograniczonym wymiarze, najważniejszym tytułem pozostaje tygodnik Nowy Casnik ), itp. Istnieje dolnołużycka wersja Wikipedii.

Spis treści

Pisownia

Alfabet dolnołużycki
abcčćdeěfghchijkłlmnńoprŕsšśtuwyzžź
ABCČ-DE-FGHChIJKŁLMN-OPR-SŠŚTUWYZŽŹ

Polskim głoskom ć, , w odpowiadają w dolnołużycczyźnie głoski ś, ź, np. pol. być - dłuż. byś, pol. dzieci - dłuż. źiśi. Polskim grupom spółgłoskowym tr i pr odpowiadają dolnołużyckie , , np. pol. prawy - dłuż. pšawy, pol. straszny - dłuż. tšašny, pol. trawa - dłuż. tšawa, itp.

W ortografii dolnołużyckiej występuje także znak ó, który nie ma nic wspólnego z wymową polskiego ó. Znak ten oznacza, że w zależności od regionu ó wymawia się jak polskie ó, e lub y.[1]

Gramatyka

W obu językach łużyckich zachowały się proste czasy przeszłe ( aoryst i imperfectum ; choć w dolnołużyckim używane są już tylko w języku literackim), liczba podwójna . Język dolnołużycki zachował dodatkowo supinum , które w pozostałych językach słowiańskich (z wyjątkiem słoweńskiego ) zanikło.

Język używa w zasadzie sześciu przypadków: mianownika, dopełniacza, celownika, biernika, narzędnika i miejscownika (wołacz występuje tylko w kilku tradycyjnych formach). Rzeczowniki mają liczbę podwójną (jadna ruka, dwě ruce, tśi ruki).

Wymowa

Akcent w słowach dolnołużyckich pada zazwyczaj na pierwszą sylabę:

W zapożyczeniach akcent może padać na jedną z trzech ostatnich sylab:

Przypisy

  1. Roland Marti: ó w dolnoserbšćinje . W: PHONUS No. 11 [on-line]. Uniwersytet Kraju Saary, marzec 2007. [dostęp 2010-01-03]. s. 92.

Zobacz też

Linki zewnętrzne


Inne hasła zawierające informacje o "Język dolnołużycki":

Podróżnik ...

Rodzimy Kościół Polski ...

Jonas Basanavičius ...

Szkoci ...

Wnioskowanie ...

Włosi ...

Nowa Anglia ...

Maine ...

Stanisław Hozjusz ...

Musical ...


Inne lekcje zawierające informacje o "Język dolnołużycki":

Rozprawa z rozprawką (plansza 7) ...

010c. Rzym (plansza 5) ...

019. Wielkie formy ukształtowania powierzchni Ziemi (plansza 4) ...





Zachodniopomorskie Pomorskie Warmińsko-Mazurskie Podlaskie Mazowieckie Lubelskie Kujawsko-Pomorskie Wielkopolskie Lubuskie Łódzkie Świętokrzyskie Podkarpackie Małopolskie Śląskie Opolskie Dolnośląskie