Startuj z nami!

www.szkolnictwo.pl

praca, nauka, rozrywka....

mapa polskich szkół
Nauka Nauka
Uczelnie Uczelnie
Mój profil / Znajomi Mój profil/Znajomi
Poczta Poczta/Dokumenty
Przewodnik Przewodnik
Nauka Konkurs
uczelnie

zamów reklamę
zobacz szczegóły
uczelnie

Nie znaleziono szukanej frazy! Poniżej znajduje się fraza najbardziej przypominająca szukaną.

Język fryzyjski

Język fryzyjski

Frysk
Obszar Holandia , Niemcy , Dania
Liczba mówiących350 000-750 000
Ranking poza rankingiem
Klasyfikacja genetyczna języki indoeuropejskie
* języki germańskie
** języki zachodniogermańskie
*** języki anglo-fryzyjskie
****język fryzyjski
Pismo łacińskie zmodyfikowane
Status oficjalny
język urzędowy Fryzja (region w Holandii)
Regulowany przezFerring Stiftung
Kody języka
ISO 639 -1fy
ISO 639-2fri
SIL FRY
W Wikipedii
Zobacz też: język , języki świata
Wikipedia w języku zachodniofryzyjskim
W Wikisłowniku :

Język fryzyjski (Frysk) to język, którym posługują się Fryzowie . Fryzyjski składa się z wielu dialektów , często bardzo się od siebie różniących.

Po fryzyjsku mówi ok. 400 tys. osób głównie w Holandii w prowincji Fryzja, a także w niemieckich landach Dolna Saksonia (region Saterland, region Fryzja Wschodnia) i Szlezwik-Holsztyn (region Fryzja Północna) oraz na Wyspach Fryzyjskich .

Spis treści

Ogólna charakterystyka

Język fryzyjski jest podobny do staroangielskiego (także do współczesnego angielskiego ), niderlandzkiego i dolnoniemieckiego .

Język fryzyjski należy do grupy języków zachodniogermańskich, jest silnie zróżnicowany terytorialnie i nie występuje w postaci jednolitego języka ponaddialektalnego. Najstarsze zabytki tego języka pochodzą z XIII – XV wieku. Od XVI wieku oficjalnym językiem kulturalnym był niderlandzki, natomiast językiem literatury ludowej był zachodni dialekt Kleifries. Właśnie w tym języku pisał Gysbert Japiks – twórca podstaw literatury fryzyjskiej. W Niderlandach, w użyciu jest język zachodniofryzyjski , dzielący się na dialekty: Noordfries, Oostfries i Westerlauwers Fries (tzw. Westfries), używa się również holenderskiego i tzw. fryzyjsko–miejskiego, który jest mieszanką holenderskiego i fryzyjskiego. Istnieje również język literacki (standert frysk). Fryzowie, mieszkający w Niemczech, mówią językami północnofryzyjskim (na zachodnim wybrzeżu Szlezwika – Holsztynu) i wschodniofryzyjskim (w Dolnej Saksonii). Ponadto używają języków niemieckiego , dolnoniemieckiego i duńskiego.

Współczesny zasięg występowania fryzyjskiego

Ojcze Nasz po fryzyjsku

Us Heit yn 'e Himel,
lit jo namme hillige wurde,
lit jo keninkryk komme,
lit jo wil dien wurde
op ierde likegoed as yn 'e himel.
Jou ús hjoed ús deistrich brea
en ferjou ús ús skulden,
sa't wy ús skuldners ek ferjûn hawwe;
en lit ús net yn fersiking komme,
mar ferlos ús fan 'e kwearde.
Amen!

Porównanie z innymi językami

Nazwy miesięcy

(polski - angielski - niderlandzki - fryzyjski)

Styczeń - January - Januari - Jannewaris (Foarmoanne)
Luty - February - Februari - Febrewaris (Sellemoanne)
Marzec - March - Maart - Maart (Foarjiersmoanne)
Kwiecień - April - April (Grasmaand) - April (Gersmoanne)
Maj - May - Mei (Bloeimaand) - Maaie (Blommemoanne)
Czerwiec - June - Juni (Zomermaand) - Juny (Simmermoanne)
Lipiec - July - Juli (Hooimaand) - July (Heamoanne)
Sierpień - August - Augustus - Augustus (Rispmoanne)
Wrzesień - September - September (Herfstmaand) - Septimber (Hjerstmoanne)
Październik - October - Oktober (Wijnmaand) - Oktober (Wynmoanne)
Listopad - November - November (Slachtmaand) - Novimber (Slachtmoanne)
Grudzień - December - December (Wintermaand) - Desimber (Wintermoanne)

W językach niderlandzkim i fryzyjskim, miesiące, prócz nazw pochodzących z łaciny , mają swoje alternatywne, germańskie nazwy (niekiedy po kilka). Podano je w nawiasach, o ile niderlandzkie i fryzyjskie mają ten sam źródłosłów.

Język fryzyjski a język niderlandzki

Gramatyka

  • Przyimki:
Język niderlandzkiJęzyk fryzyjskiUwagi
doortroch"przez"
inyn"w"
metmei"z"
onderûnder"pod"
vanfan"od" (odpowiednik angielskiego of)
voorfoar"dla"
    • Wyrażenie niderlandzkie in de w języku fryzyjskim skraca się do yn'e.
  • Zaimki nieokreślone:
Język niderlandzkiJęzyk fryzyjskiUwagi
andereoare"inny"
veleprotte"dużo"
  • Spójniki:
Język niderlandzkiJęzyk fryzyjskiUwagi
alsas"jako"
enen"i"
enkelallinne"tylko"
maarmar"ale"

Różnice w ortografii

  • Niderlandzkiemu c przed a, o, u lub przed spółgłoską t odpowiada fryzyjskie k, ale nie musi być odwrotnie: nid. combinatie, factoren - fryz. kombinaasje, faktoaren.
  • Literze v w wyrazach niderlandzkich odpowiada f we fryzyjskich, choć niekoniecznie w odwrotną stronę: nid. variatie - fryz. farjaasje. Są wyjątki od tej reguły, głównie tam, gdzie v czyta się jak polskie "w" (np. w wyrazach zakończonych -ieve (fryz. -ive).
  • Niderlandzkiej grupie -th- odpowiada fryzyjskie -t-, ale nie musi być odwrotnie: nid. theorie, methode - fryz. teory, metoade.
  • Przedrostki:
Język niderlandzkiJęzyk fryzyjskiUwagi
aan-oan- 
ge- Zwykle pomijany we fryzyjskim
hoofd-haad-"główny"
in-yn- 
on-ûn- 
onder-ûnder- 
ont-ûnt- 
over-oer- 
semi-semy-"pół-"
tegen-tsjin- 
toe-ta- 
toegen-ta- 
uit-út- 
ver-fer- 
voor-foar- 
voort-fuort- 
zelf-sels- 
zoge-sa- 
  • Przyrostki:
Język niderlandzkiJęzyk fryzyjskiUwagi
-ent-intRzecz lub osoba, która coś wykonuje: (fryz.) presidint, assistint
-land-lânKońcówka nazwy państwa
-lijke-likeTworzenie przymiotnika lub przysłówka (odpowiednik niemieckiego -lich). Niderlandzką literę e przed tym przyrostkiem pomija się we fryzyjskim: nid. mogelijke - fryz. mooglike
-schap-skipOdpowiednik ang. -ship
-tie-sje, -tje (po s)Litera a przed końcówką -tie w niderlandzkim wyrazie jest podwajana w jego fryzyjskim odpowiedniku: nid. combinatie - fryz. kombinaasje.


Inne hasła zawierające informacje o "Język fryzyjski":

Podróżnik ...

Rodzimy Kościół Polski ...

Jonas Basanavičius ...

Szkoci ...

Wnioskowanie ...

Włosi ...

Nowa Anglia ...

Maine ...

Stanisław Hozjusz ...

Musical ...


Inne lekcje zawierające informacje o "Język fryzyjski":

Rozprawa z rozprawką (plansza 7) ...

010c. Rzym (plansza 5) ...

019. Wielkie formy ukształtowania powierzchni Ziemi (plansza 4) ...





Zachodniopomorskie Pomorskie Warmińsko-Mazurskie Podlaskie Mazowieckie Lubelskie Kujawsko-Pomorskie Wielkopolskie Lubuskie Łódzkie Świętokrzyskie Podkarpackie Małopolskie Śląskie Opolskie Dolnośląskie