Startuj z nami!

www.szkolnictwo.pl

praca, nauka, rozrywka....

mapa polskich szkół
Nauka Nauka
Uczelnie Uczelnie
Mój profil / Znajomi Mój profil/Znajomi
Poczta Poczta/Dokumenty
Przewodnik Przewodnik
Nauka Konkurs
uczelnie

zamów reklamę
zobacz szczegóły
uczelnie

Imperium Rosyjskie

Imperium Rosyjskie

Россійская Имперія
Rossijskaja impierija

Imperium Rosyjskie
1721-1917
Herb Rosji
Flaga Rosji Herb Rosji
Dewiza : Съ нами Богъ!
(Bóg z nami!)
Hymn : Боже, Царя храни!
Boże, Caria chrani!

(Boże, chroń Cara!)
Położenie Rosji
Konstytucja bd.
Język urzędowy rosyjski
Język używany rosyjski , ukraiński , polski , fiński , kazachski , łotewski , estoński , litewski , białoruski , ormiański , azerski , gruziński , kirgiski , rumuński , szwedzki , tadżycki , turkmeński , uzbecki , karelski , niemiecki i inne.
Stolica Sankt Petersburg ¹
Ustrój polityczny samodzierżawie
Typ państwa monarchia absolutna
Ostatnia głowa państwa car
Mikołaj II Romanow
Ostatni następca tronu cesarzewicz Aleksy Romanow
Ostatni szef rządu premier (ostatni)
Mikołaj Golicyn
Powierzchnia
 • całkowita
1. na świecie
około 21 799 825 km²
Liczba ludności  ( 1900 )
 • całkowita 
 •  gęstość zaludnienia
bd. na świecie
128 200 000
6 osób/km²
Jednostka monetarna rubel
Utworzeniekoronacja cara Piotra I Wielkiego na cesarza (Rosji)
22 października 1721
Upadekabdykacja Mikołaja II na rzecz tymczasowych władz rewolucyjnych
16 marca 1917
Strefa czasowa UTC +1 ( Warszawa )
do –10 ( Alaska )
Terytoria zależne Rzeczpospolita
(od 1768 protektorat rosyjski)[1]
Mongolia Zewnętrzna
(1907-1921);
Mandżuria (1900-1905);
Port Artur (1898-1905);
północna Persja (1907-1917);
Alaska (1799-1867);
Kongresówka (1815-1831), oficjalnie w unii personalnej
Terytoria autonomiczne Wielkie Księstwo Finlandii (1809-1917)
Królestwo Polskie (1831-1864)
¹ miejscem koronacji cesarskich była Moskwa .
To jest artykuł z cyklu
Historia Rosji
Imperium Rosyjskie w 1912

Imperium Rosyjskie ( ros : Российская империя) – oficjalna nazwa Rosji w latach 1721 - 1917 . Imperium rosyjskie było jednym z najrozleglejszych imperiów w historii ludzkości. Stolicą imperium był Sankt Petersburg .

Spis treści

Historia

Początki

Nazwa Imperium Rosyjskie została ustanowiona po zwycięstwie Rosji w wojnie północnej 1700 - 21 , w związku z przyjęciem 1721 przez Piotra I Wielkiego tytułu cesarza (imperatora)[2]; używana do rewolucji lutowej 1917 (do abdykacji Mikołaja II ).

Śmierć Piotra Wielkiego ( 1725 ) na długie lata osłabiła kraj. Dopiero panująca w latach 1762-1796 Katarzyna II przywróciła Rosji rolę mocarstwa. Zwycięskie wojny z Turkami (1768-1774, 1787-1792) otworzyły szeroki dostęp do Morza Czarnego , 1783 Rosja anektowała Krym . Po narzuceniu Rzeczypospolitej protektoratu w 1768 [1], poprzez uczestnictwo w rozbiorach ( 1772 , 1793 , 1795 ) zyskała wschodnie ziemie Polski .

Pełnia

Panujący w latach 1796-1801 syn Katarzyny II Paweł I kontynuował politykę ekspansji, anektując w 1801 Gruzję . Aleksander I , który w wyniku rewolucji pałacowej przejął władzę po niepopularnym wśród szlachty ojcu, dzięki pokonaniu Wielkiej Armii Napoleona pod Moskwą (1812) zapewnił Rosji dominującą pozycję na kontynencie europejskim. Poszerzył granice kraju o Wielkie Księstwo Finlandii (1809), Besarabię (1812), Dagestan i Azerbejdżan (1813).

Na kongresie wiedeńskim (1815) Rosja zainicjowała powstanie Świętego Przymierza , którego celem miało być zachowanie istniejącego porządku europejskiego, w szczególności tłumienie ruchów liberalnych.

Za panowania Mikołaja I (1825-1855), po pacyfikacji powstania dekabrystów ( 1825 ), powstania listopadowego w Polsce (1830), powstania węgierskiego (1849), Rosja zyskała przydomek "żandarma Europy". Porażka militarna w wojnie krymskiej (1853-1856) przyniosła utratę przez Rosję pozycji hegemona w Europie.

Aleksander II (panujący w latach 1855-1881) przeprowadził w 1861 uwłaszczenie chłopów. Za jego rządów wprowadzono ponadto samorząd terytorialny (ziemski), samorząd miejski, uregulowano sprawy sądownictwa i tryb pełnienia służby wojskowej, złagodzono cenzurę .

Rozwój w drugiej połowie XIX w.

W polityce zagranicznej Rosja kontynuowała ekspansję na wschód (1860 - założenie Władywostoku , uznanie przez Chiny granic na Amurze i Ussuri ). W Azji Środkowej Rosja zajęła tereny do granicy z Persją i Afganistanem . Na Kaukazie trwający od wielu dziesiątków lat opór przeciwko Rosjanom został ostatecznie złamany w 1859, wraz ze stłumieniem powstania pod wodzą Szamila .

Wojna francusko-pruska (1870-1871) dała Rosji możliwość wyzwolenia się z klauzul traktatu paryskiego (1856), krępujących jej swobodę na Morzu Czarnym. Rosnące tendencje panslawistyczne skierowały w latach 70. XIX w. zainteresowanie Rosji w kierunku Bałkanów , co w rezultacie doprowadziło do wybuchu X wojny rosyjsko-tureckiej , toczonej w latach ( 1877 - 1878 ).

W polityce wewnętrznej wyraźnie dały znać o sobie rosnące problemy społeczne. Pojawił się wpływowy, biorący w obronę chłopów ruch narodników - początkowo idealistyczno-reformatorski, od 1879, tj. od utworzenia Narodnej Woli, ewoluował w kierunku rewolucyjnego terroryzmu. Jego ofiarą padł w 1881 car Aleksander II.

Aleksander III (panujący w latach 1881-1894) wzmógł stosowane przez państwo środki represji. Prześladowania dotknęły nie tylko radykalnych rewolucjonistów, zaostrzyły się także m.in. formy rusyfikacji stosowane w Polsce, krajach bałtyckich i Finlandii. W polityce zagranicznej Rosja utrzymywała sojusz z Niemcami i Austro-Węgrami , wzmogła ekspansję gospodarczą na Daleki Wschód .

Schyłek

Rywalizacja o wpływy w Mandżurii i Korei doprowadziła do wybuchu wojny rosyjsko-japońskiej w latach 1904 - 1905 i zaostrzenia stosunków z Wielką Brytanią . Na Bałkanach Rosja poniosła dyplomatyczną klęskę utraciwszy wpływy w Bułgarii , która związała się z Austro-Węgrami. Po zamordowaniu austriackiego następcy tronu arcyksięcia Franciszka Ferdynanda w Sarajewie , Niemcy wypowiedziały wojnę Rosji 1 sierpnia 1914, co było odpowiedzią na pochopnie ogłoszoną 30 lipca mobilizację generalną. Lokalny konflikt Austro-Węgier z Serbią zmienił się w I wojnę światową, która doprowadzić miała do upadku carskiej Rosji. Genezą przyszłego upadku były nawarstwiające się, nierozwiązane konflikty społeczne.

Przyczyny kryzysu Imperium

Od lat 90. XIX w. przy pomocy pożyczek zagranicznych realizowano program przyspieszonej industrializacji kraju. W wielkich ośrodkach przemysłowych, w miastach stołecznych i na południu Ukrainy pojawiła się nowa klasa najemnych pracowników przemysłowych. Do 1913 liczebność proletariatu wzrosła do ok. 3 mln osób, tj. podwoiła się w stosunku do 1890 , a jego nastroje coraz bardziej się radykalizowały.

W rolnictwie wytwarzającym przeszło połowę dochodu kraju i dostarczającym głównie towarów eksportowych (zboża, bydła, drewna) także wystąpiły zjawiska prowadzące do zaostrzenia sytuacji społecznej. Konieczny do finansowania wzrostu gospodarczego przyrost eksportu realizowano poprzez drastyczne ograniczenie konsumpcji wewnętrznej, co prowadziło do pogłębiania się ubóstwa szerokich rzesz chłopów. Rosnący niedostatek powodował masowe migracje biedoty wiejskiej do miast. Zapoczątkowana w 1906 r. przez premiera Piotra Stołypina reforma agrarna, wskutek zamachu na niego w roku 1911 i wybuchu I wojny światowej , została jednak przerwana.

Radykalizacja nastrojów społecznych sprzyjała tworzeniu się nielegalnych organizacji i struktur o charakterze rewolucyjnym. W 1897 r. powstała w Rosji i na ziemiach polskich żydowska organizacja socjaldemokratyczna - Bund . W 1898 r. w Mińsku powołano Socjaldemokratyczną Partię Robotniczą Rosji , z kolei w oparciu o tradycje narodnickie w 1901 r. powstała partia socjalistów-rewolucjonistów .

Agitacja działających w podziemiu grup rewolucyjnych, nabrzmiałe problemy społeczne oraz porażka w wojnie z Japonią spowodowały wybuch rewolucji 1905 roku . Wydany przez cesarza Mikołaja II pod wpływem strajku generalnego manifest z 30 października 1905 zapowiadał zaprowadzenie podstawowych praw obywatelskich - prawa do zgromadzeń, wolności słowa , wolności prasy, prawa do zrzeszania się, obiecywał powołanie organu przedstawicielskiego - Dumy - o uprawnieniach ustawodawczych.

Przyrzeczenia cesarskie w pełni zaspokajały żądania rewolucyjnych liberałów ( kadetów i październikowców ), natomiast późniejsze zamieszki wybuchały z inspiracji bolszewików (m.in. powstanie w Moskwie w grudniu 1905) bądź pojawiały się samorzutnie. Porewolucyjny okres rządów w oparciu o Dumę, która mimo bardzo ograniczonych uprawnień stwarzała pozory konstytucjonalizmu, rozwijał świadomość polityczną szerokich kręgów społecznych, tworząc przesłanki obalenia caratu .

Chronologia

Ustrój polityczny

do uzupełnienia

Symbole państwowe

Cesarz

do uzupełnienia

Podział administracyjny

Podział na gubernie i na powiaty zapoczątkowany przez cara Piotra I


Terytoria zależne

Społeczeństwo

do uzupełnienia

Gospodarka

Podstawą gospodarki Imperium Rosyjskiego było słabo rozwinięte rolnictwo. Uprawiano pszenicę,żyto,jęczmień,len Głównym rejonem upraw była dzisiejsza Ukraina i Wschodnia Rosja aż do gór Ural. Dalej na wschód rozwineła się hodowla zwierząt futerkowych i reniferów na (Syberii) oraz bydła i trzody chlewnej w pozostałych rejonach Imperium Rosyjskiego. Przemysł rozwijał się na Syberii dzięki odkryciu rud przeróżnych metali i pokładom węgla kamiennego. Dużą rolę odgrywał przemysł zbrojeniowy,stoczniowy i odzieżowy oferujący swoje produkty armii oraz zwykłym cywilom.

Geografia

Imperium rosyjskie rozciągało się od ok. 17° 40'E aż do 180°E i dalej do 170°W natomiast przed 1867 r. do 130°W z powodu Alaski która należała do imperium.

Kultura

do uzupełnienia

Wojsko

do uzupełnienia

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Andrzej Jezierski, Cecylia Leszczyńska, Historia gospodarcza Polski, 2003 , s. 68.
  2. I Rzeczpospolita nie uznawała tytułów cesarskich władców Rosji aż do 1764

Zobacz też


Inne hasła zawierające informacje o "Imperium Rosyjskie":

II wiek ...

Biskup ...

Tiumeń ...

I wiek ...

Meczet w Kownie ...

Iwan IV Groźny ...

Klasztor w Pożajściu ...

Karl Philipp Schwarzenberg ...

Włosi ...

Stanisław Konarski ...


Inne lekcje zawierające informacje o "Imperium Rosyjskie":

202 System wersalski. Europa po I Wojnie Światowej (plansza 12) ...

009. Imperium Macedońskie (plansza 3) ...

203 Okres międzywojenny na świecie. Postęp techniczny i kryzys gospodarczy (plansza 8) ...





Zachodniopomorskie Pomorskie Warmińsko-Mazurskie Podlaskie Mazowieckie Lubelskie Kujawsko-Pomorskie Wielkopolskie Lubuskie Łódzkie Świętokrzyskie Podkarpackie Małopolskie Śląskie Opolskie Dolnośląskie