Startuj z nami!

www.szkolnictwo.pl

praca, nauka, rozrywka....

mapa polskich szkół
Nauka Nauka
Uczelnie Uczelnie
Mój profil / Znajomi Mój profil/Znajomi
Poczta Poczta/Dokumenty
Przewodnik Przewodnik
Nauka Konkurs
uczelnie

zamów reklamę
zobacz szczegóły
uczelnie
PrezentacjaForumPrezentacja nieoficjalnaZmiana prezentacji
Ocena pedagogiczna komunikatu medialnego



Platforma Edukacyjna - gotowe opracowania lekcji oraz testów.


 

Współczesna dydaktyka podkreśla, że aby poszerzać swoją wiedzę i wszechstronnie przygotowywać się do zajęć lekcyjnych, uczeń powinien sięgać do różnych źródeł – także do multimedialnych. A do nich należy omawiany przewodnik. Dlatego też uznałyśmy, że warto, aby uczniowie korzystali z tego przewodnika, gdyż to zachęci ich do wykorzystywania nowoczesnych mediów do pracy w szkole i w domu a ponadto zmobilizuje do sięgania po inne programy multimedialne, np. encyklopedie czy „eduROMy”.

Ocena pedagogiczna komunikatu multimedialnego




I Informacja o komunikacie


Tytuł: „Wielkie dzieła literatury polskiej”


Producent: OPTIMUS Pascal Multimedia
Wydawca: Onet.pl SA, Oddział OPM, ul. Wyspiańskiego 10,
Bielsko-Biała
Dystrybucja: wyłącznie z zeszytem „PC Okay Plus!
Komputery i multimedia dla całej rodziny” nr 32,
Wymagania techniczne programu:
• Komputer zgodny z IBM PC
• Procesor 486 lub nowszy
• 8 MB RAM
• napęd CD-ROM podwójnej prędkości
• karta dźwiękowa
• karta grafiki SVGA 512 kB
• system operacyjny Microsoft Windows 9x PL
• 10 MB wolnego miejsca na dysku




Leksykon „Wielkie dzieła literatury polskiej” to multimedialny przewodnik po literaturze polskiej od średniowiecza do czasów współczesnych. Program zawiera omówienie 200 najważniejszych utworów z literatury polskiej, składa się z trzynastu części: Dzieła, Twórcy, Epoki, Bohaterowie, Rodzaje, Gatunki, Terminy, Wypisy, Cytaty, Filmografia, Kalendarium, Sztuka polska i Quiz.
Przewodnik rekomendowany jest uczniom szkół średnich, kandydatom na wyższe uczelnie, studentom polonistyki oraz wszystkim zafascynowanym literaturą i wykreowanymi przez nią światami.





II. Treść komunikatu

Po zainstalowaniu programu, otwiera się strona tytułowa, na której mamy do wyboru (na górze ekranu na belce funkcji menu) trzynaście zakładek odpowiadających poszczególnym działom tematycznym. Otworzenie każdej z nich, daje możliwość pogłębienia wiedzy w interesującym nas zakresie. Owe zakładki pozostają na monitorze przez cały czas pracy z programem, co umożliwia szybkie dotarcie do wybranych działów i interesujących nas stron. Na pasku zadań znajdziemy panel szybkiego podglądu, w którym wyświetlana jest zawartość aktualnie zaznaczonego hasła.

Zawartość przewodnika:

Dzieła – to zestawienie po lewej stronie ekranu: tytuł, autor, epoka, gatunek. Wybierając interesujące nas dzieło, otrzymamy krótkie streszczenie utworu, analizę problematyki, w niektórych przypadkach – charakterystykę bohatera.
Twórcy – w tej części zawarte są biogramy poetów, pisarzy i dramaturgów, wystarczy tylko wybrać po lewej stronie ekranu jedno z - alfabetycznie wyświetlonych - nazwisk. Klikając dwukrotnie otrzymamy biogram, a w górnej części ekranu pojawią się odsyłacze wskazujące powiązania z epoką, rodzajem i gatunkiem literackim oraz – przy współczesnych autorach – ikona z nagraniem dźwiękowym.
Epoki - klikając w tę aplikację, mamy do wyboru nazwy poszczególnych epok literackich, a przechodząc dalej, możemy przeczytać ciekawe eseje, znaleźć zestawienia i tabele pozwalające poznać najważniejsze dokonania literatury danej epoki usystematyzowane według gatunków literackich oraz motywów w nich dominujących.
Bohaterowie - podobnie jak twórcy, zestawieni są alfabetycznie (obok bohatera - tytuł utworu).
Rodzaje – to zwięzła informacja do wyboru - o dramacie, epice, liryce i innych (np. encyklopedie).
Gatunki – tu znajdziemy charakterystykę poszczególnych gatunków literackich, a już w indeksie podane są wraz z rodzajem literatury.
Terminy – to słowniczek terminów literackich.
Wypisy – ta część zawiera mniej i bardziej obszerne fragmenty wybranych dzieł. Możemy do nich dotrzeć wybierając tytuł utworu.
Cytaty – podobnie jak „Wypisy”, ułożone są alfabetycznie według autorów.
Filmografia – to wykaz wszystkich ekranizacji dzieł literackich do 1999 roku, uporządkowany w tabeli według tytułów filmów, następnie podane jest nazwisko reżysera, scenarzysty, data premiery i tytuł dzieła literackiego, na podstawie którego film został zrealizowany.
Sztuka polska – to przejrzysta, syntetyczna informacja o głównych tendencjach w sztuce (od Piastów do końca XX wieku), z odsyłaczami do architektury, malarstwa i rzeźby, z możliwością powiększenia zdjęć i reprodukcji obrazów znajdujących się po lewej stronie tekstu zasadniczego.
Kalendarium – jest zestawieniem informacji o wydarzeniach kulturalnych i literackich, a także zjawisk politycznych, ekonomicznych i naukowych dokonanych w tym samym czasie, co pozwala poznać kontekst kulturowy i społeczny danego dzieła literackiego. Daty w kalendarium użytkownik może ułożyć chronologicznie, kategoriami (np. opera, balet, musical, książka, spektakl, rzeźba...), bądź typem (literatura polska, literatura światowa, kultura polska, światowa). Wyszukując interesujących nas informacji możemy skorzystać z „Legendy” w prawym dolnym rogu ekranu bądź z pola „Idź do daty”.
Quiz – to na zakończenie możliwość sprawdzenia swojej wiedzy z literatury. Poszczególne pytania w postaci zadań zamkniętych, wielokrotnego wyboru, o różnym stopniu trudności dzielą się na: łatwe, średnie, trudne. Po zakończeniu próby ukazuje się informacja o ilości i procencie poprawnych odpowiedzi, ocenie oraz sympatyczny komentarz o szansie zdania matury.


Program wydaje się być łatwy w obsłudze, ale korzystanie ze wszystkich dostępnych w nim treści, możliwe jest jedynie po dokładnym zapoznaniu się z poszczególnymi działami, ponieważ powiązania między nimi są na początku mało czytelne.
Treści zawarte w programie urozmaicone są 700 fotografiami i fragmentami muzycznymi – niestety bardzo krótkimi – podkreślającymi klimat epoki.
Dodatkową atrakcją z pewnością okażą się fragmenty wypowiedzi niektórych autorów oraz wiersze i fragmenty prozy recytowane przez współczesnych artystów.


III. Ocena pedagogiczna

Zamierzeniem autorów było stworzenie multimedialnego przewodnika po literaturze polskiej od średniowiecza do czasów współczesnych. Siłą rzeczy nie jest on wystarczający – historia literatury jest w tym względzie bardzo obszerna. Stanowić jednak może ciekawe uzupełnienie lub systematyzację posiadanych wiadomości. Dlatego też wydaje się nam, że adresatem „Wielkich dzieł literatury polskiej” powinni być przede wszystkim uczniowie szkół podstawowych i gimnazjów. Dla uczniów przygotowujących się do matury lub do egzaminów na wyższe uczelnie – nawet szansa zdobycia piątki w quizie nie oznacza, że tak samo oceni go egzaminator czy nauczyciel.
Współczesna dydaktyka podkreśla, że aby poszerzać swoją wiedzę i wszechstronnie przygotowywać się do zajęć lekcyjnych, uczeń powinien sięgać do różnych źródeł – także do multimedialnych. A do nich należy omawiany przewodnik. Dlatego też uznałyśmy, że warto, aby uczniowie korzystali z tego przewodnika, gdyż to zachęci ich do wykorzystywania nowoczesnych mediów do pracy w szkole i w domu a ponadto zmobilizuje do sięgania po inne programy multimedialne, np. encyklopedie czy „eduROMy”.
W zakresie prezentowanej wiedzy – jak to już częściowo zasugerowano w II części niniejszej pracy – komunikat nie jest jednolity. Są działy opracowane na wysokim poziomie, gdzie bogato prezentowane treści przekazuje się wykorzystując różne możliwości multimedialne, ale znajdziemy też takie, których poziom merytoryczny pozostawia wiele do życzenia.
Do tych pierwszych niewątpliwie należy zaliczyć działy: Twórcy, Kalendarium i Sztuka polska (choć trzeba przyznać, że ta ostatnia przedstawiona jest w sposób bardzo syntetyczny).
Jak wskazują pedagodzy, podstawą kształcenia multimedialnego jest przekonanie, że nauczanie i uczenie się ma charakter wielozmysłowy i wielostronnie aktywizujący (por.: W. Strykowski, Audiowizualne materiały dydaktyczne, Warszawa 1984). Tak rozumiane walory poznawcze wymienionych działów pozwalają na przedstawienie nowych treści w sposób ciekawy, a co za tym idzie - na lepsze ich ugruntowanie. Możliwość powiązania treści, wzbogacenie jej o załączone ilustracje graficzne i muzyczne, komentarz lektora – jest właśnie oddziaływaniem wielozmysłowym, a obsługa programu kształci umiejętności korzystania z multimediów i traktowania ich jako narzędzia pracy intelektualnej.
Tych wszystkich walorów, o których mowa powyżej, zdecydowanie zabrakło w dziale: Filmografia. Wprawdzie wiadomości zestawiono w czytelnej tabeli, co z pewnością ułatwia naukę, ale jej zawartość jest niewielka. Zabrakło na przykład nazwisk odtwórców głównych ról czy fotosów filmowych, nie mówiąc już o ruchomych ilustracjach filmowych, co przecież nie jest niczym nowym w programach nultimedialnych.

Dużym rozczarowaniem jest także dział: Bohaterowie. Nie znajdziemy w nim charakterystyk postaci, a jedynie krótkie, jednozdaniowe objaśnienie kim jest dana postać. Nie ma również informacji, czy przedstawiona postać jest bohaterem głównym, pobocznym, epizodycznym.
Dobry komunikat medialny powinien – oprócz funkcji poznawczo – kształcącej pełnić także funkcję emocjonalno – motywacyjną. Dzieje się tak wtedy, gdy poprawnie wykonany pod względem pedagogicznym, technicznym i artystycznym program wywołuje określone przeżycia intelektualne, ale też emocjonalno – ekspresyjne, które rozbudzają zaangażowanie, zainteresowanie i zaciekawienie materiałem nauczania (por.: Media i edukacja, praca zbiorowa pod red. W. Strykowskiego, Poznań 2000 ).
Najmilszą niespodzianką dla użytkowników programu wydaje się być dołączenie do biogramów twórców współczesnych oryginalnych nagrań wypowiedzi, fragmentów poezji czy prozy w interpretacji autorów. Tym samym pisarze, poeci nie są już wyłącznie „papierowymi”, podręcznikowymi postaciami, ale ludźmi „z krwi i kości”. Z całą pewnością taki przekaz wywołuje silne reakcje emocjonalne, wzbudza zainteresowaniei stanowi świetną motywację do nauki.
Oceniając program „Wielkie dzieła literatury polskiej” w relacji do funkcji, jakie pełni dobry komunikat medialny należy wziąć pod uwagę również funkcję interkomunikacyjną (zwaną też działaniowo – interakcyjną), gdyż zastosowanie komputera wiąże się z procesem kształcenia umiejętności i sprawności manualnej oraz daje jedyną w swoim rodzaju „szansę” komunikowania się z mediami. W omawianym programie taka możliwość – obok zakładki Kalendarium - pojawia się w dziale: Quiz, gdzie użytkownik sprawdza swoją wiedzę i umiejętności, a pomyślne lub nie – rozwiązanie zadań owocuje odpowiednim komentarzem na ekranie. Wprawdzie nie ma możliwości współpracy z innymi osobami, ale skonfrontowanie własnej wiedzy z komputerem, poznanie swoich mocnych i słabych stron oraz rzetelna ich ocena z pewnością zmotywuje do większego wysiłku intelektualnego.


IV. Ocena komunikatu w aspekcie artystyczno – technicznym

Program „Wielkie dzieła literatury polskiej” został przygotowany dla szerokiego kręgu odbiorców, chociaż komentarz wyników quizu wyraźnie sugeruje maturzystów. Naszym zdaniem język komunikatu dostosowany jest do odbiorców dużo młodszych – uczniów gimnazjów, nawet szkół podstawowych, chociaż miejscami dominuje napuszony styl, a całość nie jest pozbawiona błędów językowych (!) np. cytat z działu: Bohaterowie przedstawiający Justynę Bogutównę – „Wiejska dziewczyna, która została kochanką Zenona Ziembiewicza. Po dokonaniu aborcji postanawia zemścić się na byłym kochanku i oblała go żrącym kwasem”.
W esejach dotyczących epok literackich przeważa styl naukowy, natomiast słowniczek terminów jest wyjątkowo przystępny i zrozumiały dla uczniów starszych klas szkół podstawowych. Z żalem stwierdzamy, że nie znalazły się w nim hasła np. z teorii literatury, które wystąpiły w analizach krytycznych poszczególnych działów. Brakuje też odsyłaczy do słowniczka terminów, co z pewnością ułatwiłoby uczniom przyswajanie wiedzy.
Pomimo tych mankamentów dużym walorem artystycznym są dołączone w wielu miejscach ilustracje graficzne i dźwiękowe, które z pewnością pozytywnie oddziałują na przeżycia estetyczne użytkowników, pobudzą wyobraźnię i dostarczą wielu wzruszeń.
Pewne zastrzeżenia wzbudza strona techniczna programu – szczególnie trudno będzie poruszać się po nim nowicjuszowi. Wprawdzie strona tytułowa jest czytelna, ale wiadomości na podobny temat są rozsiane w różnych miejscach i opracowane w inny sposób (np. biografia Mickiewicza – pojawia się nie tylko w dziale: Twórcy, jak również w dziale Epoki, jako kalendarium życia głównego reprezentanta romantyzmu).
Całość pisana jest wyraźną czcionką, ale przy niektórych obszerniejszych tekstach czytanie z ekranu może być nużące. W takich sytuacjach nie zaszkodziłaby obecność lektora, jednak jego komentarz pojawia się, wraz z podpisem, przede wszystkim przy wyświetlaniu reprodukcji malarstwa i fotografiach w dziale: Sztuka polska. Ważny więc będzie dla użytkownika fakt, że program daje możliwość drukowania.
Program łatwo zainstalować (biorąc pod uwagę prawa autorskie, parametry programu czy zasady użytkowania). Nie sprawia tez problemu jego uruchomienie, zakończenie oraz deinstalacja.


V. Rekomendacja

Z dokonanej powyżej oceny pedagogicznej programu „Wielkie dzieła literatury polskiej” wynika, że nie wyczerpuje on w pełni zagadnienia, ale posiada wiele walorów poznawczych i kształcących, przybliżając wiedzę z teorii i historii literatury. Nie bez znaczenia jest i to, że kształtuje postawy szacunku wobec dziedzictwa narodowego, dostarcza wielu przeżyć estetycznych, motywuje do wysiłku intelektualnego i rozwija sprawność manualną.
Program rekomendujemy uczniom starszych klas szkół podstawowych oraz gimnazjalistom. Uczniom szkół średnich może się wydawać zbyt syntetyczny i niewystarczający.
Miłośnicy literatury przejrzą program jednorazowo, interesując się jedynie niektórymi z proponowanych aplikacji, by ostatecznie sięgnąć po klasyczne opracowania.
Świetne efekty dydaktyczno – wychowawcze potrafi przynieść wykorzystanie programu przez nauczycieli języka polskiego, historii czy sztuki – przede wszystkim podczas prezentacji nagrań wypowiedzi i interpretacji tekstów autorów współczesnych oraz ikonografii. Zezwala na to producent, informując na opakowaniu, że CD – ROM-u nie wolno wypożyczać, wynajmować, ani wykorzystywać do celów publicznych, z wyjątkiem szkół. Jest to istotna informacja dla nauczycieli, którzy pragną korzystać z nowoczesnych sposobów nauczania, stosując pomoce multimedialne i projektować swoje zajęcia atrakcyjnie i ciekawie, a na takiej edukacji powinno nam wszystkim zależeć.
Uważamy też, że program „Wielkie dzieła literatury polskiej” można polecić bibliotekom, które wyposażone są również w komputery. Będą cieszyć się dużym zainteresowaniem wśród uczniów, którzy pragną uczyć się w sposób nowoczesny. Będą mogli m.in. sprawnie przygotować się do klasówki czy lekcji sprawdzając poziom opanowania wiedzy z literatury.


Elżbieta Kościucha - Wieczorek
Sabina Tomiak – Papiernik
Literatura:

Media i edukacja, praca zbiorowa pod red. W. Strykowskiego, Poznań 2000.
W. Strykowski, Audiowizualne materiały dydaktyczne. Podstawy kształcenia medialnego, Warszawa 1984.
M. Kąkolewicz, Edukacja medialna – nowa dziedzina kształcenia, „Edukacja Medialna”, 1999, nr 4.

Umieść poniższy link na swojej stronie aby wzmocnić promocję tej jednostki oraz jej pozycjonowanie w wyszukiwarkach internetowych:

X


Zarejestruj się lub zaloguj,
aby mieć pełny dostęp
do serwisu edukacyjnego.




www.szkolnictwo.pl

e-mail: zmiany@szkolnictwo.pl
- największy w Polsce katalog szkół
- ponad 1 mln użytkowników miesięcznie




Nauczycielu! Bezpłatne, interaktywne lekcje i testy oraz prezentacje w PowerPoint`cie do wykorzystania na lekcjach -> www.szkolnictwo.pl (w zakładce "Nauka").

Zaloguj się aby mieć dostęp do platformy edukacyjnej



Zachodniopomorskie Pomorskie Warmińsko-Mazurskie Podlaskie Mazowieckie Lubelskie Kujawsko-Pomorskie Wielkopolskie Lubuskie Łódzkie Świętokrzyskie Podkarpackie Małopolskie Śląskie Opolskie Dolnośląskie