Startuj z nami!

www.szkolnictwo.pl

praca, nauka, rozrywka....

mapa polskich szkół
Nauka Nauka
Uczelnie Uczelnie
Mój profil / Znajomi Mój profil/Znajomi
Poczta Poczta/Dokumenty
Przewodnik Przewodnik
Nauka Konkurs
uczelnie

zamów reklamę
zobacz szczegóły
uczelnie
PrezentacjaForumPrezentacja nieoficjalnaZmiana prezentacji
W kręgu przyjaźni



Platforma Edukacyjna - gotowe opracowania lekcji oraz testów.


 

Opracowany scenariusz przeznaczony jest do realizacji w klasie IV szkoły podstawowej. Składa się z dwóch części, łączny czas trwania - 5 godzin

W KRĘGU PRZYJAŻNI

Scenariusz zajęć integrujących treści programowe języka polskiego, historii i społeczeństwa, plastyki, edukacji prozdrowotnej, edukacji czytelniczej w klasie IV.


Projekt składa się z dwóch części:

część I - "Porozmawiajmy o przyjażni"

część II - "Czego dowiedzie przysłowie niedźwiedzie? - "Przyjaciele" A. Mickiewicza. Redagowanie opowiadania z pozycji różnych bohaterów".


Łączny czas trwania - 5 godzin

Projekt zawiera treści zintegrowane w oparciu o zasadę integracji aksjologicznej,

metodologicznej, merytorycznej oraz doświadczenia indywidualnego ucznia.

W projekcie ujęto następujące treści programowe:

Język polski

- znajomość właściwości opowiadania
- rozróżnianie części mowy (przymiotnik, rzeczownik)
- czynne posługiwanie się terminami : bohater, narrator, autor, bajka, opowiadanie

Historia i społeczeństwo
-moja postawa wobec innych. Koleżeństwo, przyjaźń.

Plastyka
- plakat jako sposób komunikacji pozawerbalnej, funkcje użytkowe plakatu

Edukacja prozdrowotna
- uczestnictwo w grupie
- postrzeganie siebie i rozumienie swoich uczuć
- rozwiązywanie problemów

Jedynym z zadań edukacji szkolnej jest kształtowanie u uczniów umiejętności wyrażania własnych emocji, przeżyć, komunikowania potrzeb, rozwijania zdolności do nawiązywania kontaktów interpersonalnych.

Tematem ważnym dla uczniów są relacje z rówieśnikami, posiadanie przyjaciół, nawiązywanie i przeżywanie przyjaźni, "Przyjaźń" pozwala czuć się bezpiecznym, powoduje wzrastanie poczucia własnej wartości, kształtuje pozytywne emocje i postawy : szczerość, bezinteresowność, szacunek, odpowiedzialność, zaufanie, otwartość, troskę o innych.

Prezentowane zajęcia pozwolą uczniom uświadomić sobie jak ważna w życiu człowieka jest "przyjaźń", dostrzec jej zalety, przewidzieć skutki jej braku. Pozwolą też znaleźć odpowiedzi na pytania : "Czym jest przyjaźń ", "Jakie cechy powinien posiadać prawdziwy przyjaciel?", "Czy potrafi okazać dowody przyjaźni w nieszczęściu?", "Czy łatwo jest być przyjacielem?".


Celem zajęć jest :

- dostrzeganie cech gatunkowych bajki
- doskonalenie redagowania opowiadania
- doskonalenie płynności i sprawności językowej, poprawności gramatycznej i ortograficznej
- rozwijanie twórczej postawy wobec siebie i innych
- doskonalenie umiejętności współpracy i współżycia w grupie
- rozwijanie wrażliwości plastycznej
- przedstawianie myśli za pomocą środków plastycznych

W zajęciach dominują metody aktywizujące (dramy, burze mózgów, inscenizacje), przekład intersemiotyczny, praca z tekstem. Metody te odwołują się do osobistych doświadczeń ucznia, inspirują twórcze myślenie, wyzwalają potrzebę ekspresji, pobudzają wyobraźnię, uczą współpracy w grupie.

Formy pracy : indywidualna jednolita, zróżnicowana, grupowa, zbiorowa.

Środki dydaktyczne : bajka "Przyjaciele" Adama Mickiewicza, plakietki z wyrazem twarzy stosownym do samopoczucia, kartki dla uczniów do pisania ćwiczeń, duże arkusze papieru, kartki z bloku rysunkowego, pisaki, kredki świecowe, farby plakatowe, pędzle, kolorowy papier, gazety, ścinki materiałów tekstylnych, plakaty Karola Śliwki, Lecha Majewskiego, "Słownik pojęć i terminów literackich" D. Stopki, "Leksykon ucznia-plastyka" M. Podkańskiej, "Leksykon ucznia-język polski" E. Romkowskiej, "Gimnastyka mózgu" P. Dennisona, piosenka "Wieczór zapadł"





Część I

Temat : "Porozmawiajmy o przyjaźni"

Czas trwania : 3 godziny

Integracja treści języka polskiego, historii i społeczeństwa, plastyki, edukacji prozdrowotnej.

Metody pracy : inscenizacja, drama, burza mózgów, przekład intersceniczny, praca ze słownikiem.

Formy pracy : indywidualna, grupowa, zespołowa.

Środki dydaktyczne : plakietki z wyrazem twarzy stosownym do samopoczucia, kartki dla uczniów do pisania ćwiczeń, duże arkusze papieru, kartki z bloku rysunkowego, pisaki, kredki świecowe, farby plakatowe, pędzle, kolorowy papier, czasopisma, ścinki materiałów tekstylnych, plakaty, "Leksykon ucznia - plastyka" M. Podkańskiej.




Przebieg zajęć


Cele operacyjne.
Uczeń :



1. Przed podaniem tematu nauczyciel prosi uczniów, aby chwilę zastanowili się nad swoim samopoczuciem w danej chwili i odpowiedzieli na pytanie "Jak się dzisiaj czujesz ?". Następnie podeszli do przygotowanych kopert, wybrali jedną plakietkę i przypięli ją sobie. (Plakietki przedstawiają wyraz twarzy stosowny do samopoczucia : zaciekawiony, szczęśliwy, znudzony, przygnębiony, zaniepokojony, uradowany, smutny, zły, obojętny, zadowolony).



- uświadamia sobie swój stan emocjonalny
- dobiera znak graficzny do samopoczucia (rysunek)

2. Wprowadzenie do tematu. Uświadomienie uczniom celów lekcji : Dzisiaj porozmawiamy o przyjażni. Spróbujecie odpowiedzieć na pytania :

- Co to jest przyjaźń?
- Jakie cechy powinien posiadać prawdziwy przyjaciel?
- Czy potrafię okazać dowody przyjaźni w nieszczęściu?

Nauczyciel proponuje ćwiczenia , które pozwolą wytworzyć atmosferę przyjaźni i empatii. W tle słychać spokojną muzykę.

Uczniowie siedzą w kręgu. Każdy uczeń na kartce z bloku obrysowuje swoją dłoń, podpisuje i kładzie w dowolnym miejscu klasy. Następnie podchodzi do innych kartek, wpisuje w "jeden palec" miłe, przyjazne słowa, zwroty. Kiedy wszystkie kartki są zapisane, odszukuje swoją kartkę, odczytuje i dzieli się wrażeniami. Próbuje odpowiedzieć na pytania :

- Co czułeś czytając kartkę?
- Co Cię zaskoczyło?
- Co nowego dowiedziałeś się o sobie?
- Czy chcesz zmienić plakietkę na inną?



- nazywa swoje uczucia
-poprawnie formułuje myśli



3. Ćwiczenia płynności i giętkości skojarzeniowej.
Uczniowie siedzą w kręgu, mówią skojarzenia dotyczące hasła "przyjaźń". Nauczyciel zapisuje wyrazy na tablicy. W miarę potrzeby wyjaśnia i precyzuje ich znaczenie. Do zapisanych haseł uczniowie dobierają wyrazy o znaczeniu przeciwnym.


- gromadzi wyrazy dotyczące przyjaźni
- dobiera wyrazy o znaczeniu przeciwnym
- wymienia synonimy do wyrazu "przyjaźń"


4. Tworzenie "żywych obrazów".
Uczniowie dobierają się w pary i budują "pomnik" do wybranego hasła z tablicy. Pozostali odgadują hasło, omawiają układ ciała, wyraz twarzy, wybierają najlepszą prezentację, motywują wybór.

- potrafi wyrazić ciałem uczucia
- zwięźle i poprawnie formułuje myśli
- docenia dokonania kolegów
-uzasadnia swój wybór


5. Kształcenie językowe. Określanie cech przyjaciela.
Uczniowie otrzymują 3 kartki, na każdej z nich piszą jedną cechę : "Jaki powinien być prawdziwy przyjaciel ?". Głośno odczytują i układają w postaci słońca. Powtarzające się wyrazy umieszczają w tym samym promyczku. Na podstawie najdłuższych promieni uczniowie próbują ułożyć własną (klasową) definicję przyjaźni


- wymienia cechy charakteryzujące przyjaciela
- używa odpowiedniej formy wyrazu przyjaciel
- układa definicję przyjaźni
- wybiera najważniejsze cechy przyjaźni


6. Drama. Próba odpowiedzi na pytanie : "Czy potrafię okazać dowody przyjaźni w nieszczęściu ? "
Uczniowie są podzieleni na 4 grupy. Każda z nich dostaje jedną scenkę do przedstawienia.
I Twój przyjaciel dostał jedynkę z klasówki. Co robisz ?
II Dzieci dokuczały twojemu przyjacielowi. Co robisz ?
III Twoja przyjaciółka zgubiła klucze do domu i boi się
reakcji rodziców, płacze. Co robisz ?
IV Twój przyjaciel śmiał się z koleżanki z klasy. Co robisz ?


- adekwatnie odgrywa przyjętą rolę
- współpracuje w zespole
- prezentuje własne pomysły rozwiązania problemu
- analizuje oglądane prezentacje
- docenia pracę kolegów


7. Burza mózgów - myślenie twórcze.
Praca w grupach (j.w.). Uczniowie zapisują pomysły będące odpowiedzią na pytanie : "Co by było gdyby ludzie nie potrafili się przyjaźnić ?". Następnie głośno odczytują. Wspólnie wybieramy najważniejsze skutki braku przyjaźni. W tym celu każdy uczeń otrzymuje 3 samoprzylepne "cenki", wybiera najważniejsze trzy skutki i przykleja po jednej cence.
Podsumowanie ćwiczenia : -Czy dobrze byłoby żyć w takim świecie ? W jakich miejscach na ziemi widać skutki braku przyjaźni ? (zwrócenie uwagi na obecną sytuację na Bliskim Wschodzie, Afryce, brak przyjaźni zagraża światu konfliktami, wojnami)



-współpracuje w grupie
- przewiduje skutki braku przyjaźni
- dokonuje wyboru przedstawionych pomysłów


8 Projektowanie plakatu : "Międzynarodowy Rok Przyjaźni 2006"
- Uczniowie oglądają prezentowane plakaty (K. Śliwka, L. Majewski) oraz inne przyniesione na lekcję przez uczniów. Wyszukują, wymieniają cechy charakterystyczne :

- skrótowość myśli
- proste treści
- ograniczona ilość informacji
- mała ilość elementów
- język plastyczny sugestywny
- wywołuje skojarzenia
- nie mówi wszystkiego do końca

Wniosek : Plakat to skrót myślowy.

- Odszukują w "Leksykonie ucznia - plastyka" hasło - "plakat", porównują treści hasła ze swoimi spostrzeżeniami.
Porównanie : plakat - afisz
- reklama
- ogłoszenie

- Praca indywidualna - projektowanie plakatu na papierze (dużym formacie) , technika do wyboru :

- malowanie farbami plakatowymi
- collage
- wycinanka




- rozumie pojęcie plakatu
- wymienia cechy charakterystyczne plakatu
- posługuje się słownikiem
- przedstawia myśl za pomocą środków plastycznych
- planuje pracę
- stosuje dowolne techniki



Część II

Temat : Czego dowiedzie przysłowie niedźwiedzie ? - "Przyjaciele" A. Mickiewicza.

Redagowanie opowiadania z pozycji różnych bohaterów.

Czas trwania : 2 godziny

Integracja treści języka polskiego, edukacji prozdrowotnej, edukacji czytelniczej.

Metody pracy : konkurs, praca z tekstem, inscenizacja, drama

Formy pracy : indywidualna, grupowa, zbiorowa.

Środki dydaktyczne : bajka "Przyjaciele" A. Mickiewicza, "Leksykon ucznia - polski"
E. Romkowskiej, "Gimnastyka mózgu" P. Dennisona, piosenka "Wieczór zapadł"




Przebieg zajęć :


Cele operacyjne. Uczeń :


1 Uczniowie siedzą w kręgu, witają się- posyłają "iskierkę przyjaźni"( uścisk dłoni), śpiewają "Piosenkę przyjaźni"




2. Konkurs - ćwiczenia słownikowe, praca indywidualna.
- Kto ułoży najwięcej wyrazów z hasła PRZYJACIELE ?
- Kto ułoży najwięcej związków i wyrażeń do wyrazu PRZYJAŹŃ?
Zwycięzcy nagradzani są gromkimi brawami.


- układa wyrazy z liter
- prawidłowo tworzy związki frazeologiczne
- podaje oryginalne pomysły

3. Utrwalanie wiadomości o przymiotniku, praca indywidualna . Uczniowie układają diagram z hasła PRZYJACIEL wpisując cechy prawdziwego przyjaciela. Odpowiadają na pytania: Jakie to części mowy? Co określają? Karta pracy, ćwiczenie 3. Uczniowie dopisują inne formy przymiotników. Karta pracy, ćwiczenie 4.


- układa diagram z przymiotników
- prawidłowo stosuje nazwę przymiotnik
- dostrzega związki przymiotnika z rzeczownikiem
- stopniuje przymiotnik




4. Uświadomienie uczniom celów lekcji i podanie tematu.
Dzisiaj na lekcji zapoznacie się z bajką A. Mickiewicza "Przyjaciele". Dowiecie się "Czego dowiedzie przysłowie niedźwiedzie". Napiszecie opowiadanie z pozycji wybranego bohatera.
Przypomnienie charakterystycznych cech bajki.


- wymienia cechy gatunkowe bajki
- korzysta ze słownika

5. Nauczyciel czyta bajkę (tekst ma każdy uczeń), wyjaśnia niezrozumiałe wyrazy. Uczniowie wyodrębniają bohaterów, odpowiadają na pytania :
Jak należy rozumieć tytuł bajki "Przyjaciele" ?
Czy Leszek i Mieszek byli przyjaciółmi ?
Podaj argumenty. Zaproponuj inny tytuł.
Karta pracy ćwiczenia nr 5


- dostrzega cechy gatunkowe bajki
- wyodrębnia bohaterów utworu
- wymienia argumenty dotyczące problemu
- uzasadnia wypowiedź
- formułuje wniosek
- nadaje inny tytuł bajce


6. Praca w grupach.
Uczniowie podzieleni są na trzy grupy.
I grupa - pisze opowiadanie Leszka
II grupa - pisze opowiadanie Mieszka
III grupa - pisze opowiadanie niedźwiedzia
Inscenizacja "pantomimiczna".
Wybrany uczeń czyta bajkę, trzech uczniów z poszczególnych grup przedstawia pantomimą jej treść. Ćwiczenie powtarzamy 2-3-krotnie ze zmianą uczniów. (Ćwiczenie to przygotowuje uczniów do pisania opowiadania).
Dzielenie się wrażeniami : Jak się czułeś w roli Leszka (Mieszka, niedźwiedzia) ?




- uczeń adekwatnie odgrywa przyjętą rolę
- przedstawia treść bajki za pomocą języka ciała
- wzbogaca ekspresję swojego ciała
- nazywa swoje odczucia, wrażenia
- współpracuje w zespole


7. Redagowanie opowiadania - praca indywidualna.
Przed przystąpieniem do pisania uczniowie wykonują zestaw ćwiczeń wspomagających pisanie twórcze (zdolność do wyrażania słowami przeżyć, doznań)

- ćwiczenia naprzemienne
- rysowanie oburącz w powietrzu
- pompowanie piętą
- kapturek myśliciela

("Gimnastyka mózgu" P. Dennison)
Karta pracy, ćwiczenie 6.
Po wykonaniu zadania chętni uczniowie z każdej grupy odczytują pracę. Wszystkie prace nauczyciel zbiera do oceny.


- stosuje w praktyce strukturę opowiadania
- układa opowiadanie z pozycji wybranego bohatera
- stosuje odpowiednie zasa- dy gramatyczne i ortograficzne
- redaguje wnioski i refleksje


8. Podsumowanie.
Uczniowie siedzą w kręgu. Nauczyciel zadaje pytania :

- Czy przedstawione opowiadania z pozycji różnych postaci pozwoliły wam lepiej zrozumieć ich postępowanie ?
- Jak oceniacie postawę Leszka ?
- Jak rozumiecie przysłowie "Prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie" ?



- dostrzega to samo zdarzenie z pozycji różnych postaci
- poprawnie formułuje wypowiedź
- ocenia postępowanie Leszka
- rozumie i wyjaśnia znaczenie przysłowia


9. Zakończenie zajęć.
Uczniowie wspólnie śpiewają "Piosenkę przyjaźni", żegnają się przekazując iskierkę przyjaźni.
"Wieczór zapadł, ciemno już,
przy ognisku siądźmy w krąg.
Niech nas łączy wspólna myśl,
oraz łańcuch serc i rąk. Ref. Tarira ojra ......."


Uzasadnienie doboru zadań w karcie pracy.


Ćwiczenie 1 -

Uczeń wzbogaca słownictwo, układa wyrazy z liter

Ćwiczenie 2 -

Uczeń prawidłowo tworzy związki frazeologiczne, podaje oryginalne pomysły.

Ćwiczenie 3 -

Uczeń układa diagram z przymiotników, prawidłowo stosuje nazwę przymiotnik, dostrzega związki przymiotnika z rzeczownikiem.

Ćwiczenie 4 -

Uczeń stopniuje przymiotnik.

Ćwiczenie 5 -

Uczeń wypisuje z tekstu argumenty uzasadniające wypowiedź, formułuje wniosek, nadaje inny tytuł bajki.

Ćwiczenie 6 -

Uczeń stosuje w praktyce strukturę opowiadania. Układa opowiadania z pozycji wybranego bohatera, stosuje odpowiednie zasady gramatyczne i ortograficzne, redaguje wnioski i refleksje.


Podstawowe kompetencje nabyte przez uczniów po przeprowadzeniu zajęć w ramach cyklu :

- twórcze myślenie, postawa kreatywna
- zdolność empatii
- wrażliwość emocjonalna
- umiejętność nazywania uczuć, emocji
- zachowania prospołeczne, umiejętność pracy w grupie


Bibliografia.

* B. Śliwerski - "Edukacja autorska"

* E. Ogłoza, E. Polański i E. Szymik - "Drama na lekcjach języka polskiego w klasach IV - VIII"

* M. Piotrowska - art. "Radość tworzenia" , "Życie szkoły" nr 8/98

* A. Kołodziejczyk, E. Czerniewska - "Spójrz inaczej"

* Z. Czerwosz - "O zajęciach plastycznych młodzieży".





KARTA PRACY


Ćwiczenie 1. Ułóż jak najwięcej wyrazów z liter hasła :

PRZYJACIELE




Ćwiczenie 2. Napisz jak najwięcej wyrażeń i związków do wyrazu "przyjaźń".

-

-

-

-


Ćwiczenie 3. Ułóż diagram z hasła PRZYJACIEL wpisując cechy prawdziwego przyjaciela. Odpowiedz na pytania.

P

R

Z

U C Z Y N N Y

J

A

C

I

E

L



Jakie to części mowy ?

..........................................................................................................

Co one określają ?

..........................................................................................................


Ćwiczenie 4. Dopisz inne formy podanych przymiotników.

wzór : ciekawy ciekawszy najciekawszy


mądry .................... ........................

lekki ..................... ........................

długi ...................... .........................

dobry ...................... ..........................

prawdziwy .................... .........................

koleżeński .................... .........................


Ćwiczenie 5. Czy Leszek i Mieszek byli przyjaciółmi ? Podaj przykłady.




TAK (byli przyjaciółmi)


NIE (nie byli przyjaciółmi)

Np.:

· „gdzie ty-tam ja” (zawsze byli razem), „co moje-to twoje” (wszystkim się dzielili)

Np.:

· "prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie". Leszek zawiódł Mieszka, nie udzielił mu pomocy, więc nie był prawdziwym przyjacielem.


Wniosek :

Np.: tytuł wiersza nie zgadza się z jego treścią, ma wymowę ironiczną (wyjaśnienie sensu słowa "ironia"-kpina, ukryta złośliwość). Poeta wyśmiewa się z takiego przyjaciela, który jest dobry wtedy, kiedy to go nic nie kosztuje.

Inny tytuł :

Np.: "Fałszywa przyjaźń" albo "Przygoda Leszka i Mieszka", "Nauka niedźwiedzia".
Ćwiczenie 6. Napisz opowiadanie ....................................................Nadaj mu tytuł.


...............................................................

Opracowała: Ewa Andrzejewska

MSP 5 Piekary Śląskie

Umieść poniższy link na swojej stronie aby wzmocnić promocję tej jednostki oraz jej pozycjonowanie w wyszukiwarkach internetowych:

X


Zarejestruj się lub zaloguj,
aby mieć pełny dostęp
do serwisu edukacyjnego.




www.szkolnictwo.pl

e-mail: zmiany@szkolnictwo.pl
- największy w Polsce katalog szkół
- ponad 1 mln użytkowników miesięcznie




Nauczycielu! Bezpłatne, interaktywne lekcje i testy oraz prezentacje w PowerPoint`cie do wykorzystania na lekcjach -> www.szkolnictwo.pl (w zakładce "Nauka").

Zaloguj się aby mieć dostęp do platformy edukacyjnej



Zachodniopomorskie Pomorskie Warmińsko-Mazurskie Podlaskie Mazowieckie Lubelskie Kujawsko-Pomorskie Wielkopolskie Lubuskie Łódzkie Świętokrzyskie Podkarpackie Małopolskie Śląskie Opolskie Dolnośląskie