Startuj z nami!

www.szkolnictwo.pl

praca, nauka, rozrywka....

mapa polskich szkół
Nauka Nauka
Uczelnie Uczelnie
Mój profil / Znajomi Mój profil/Znajomi
Poczta Poczta/Dokumenty
Przewodnik Przewodnik
Nauka Konkurs
uczelnie

zamów reklamę
zobacz szczegóły
uczelnie
PrezentacjaForumPrezentacja nieoficjalnaZmiana prezentacji
Integracja zespołu klasowego w kl. I gimnazjum



Platforma Edukacyjna - gotowe opracowania lekcji oraz testów.


 

Praca wychowawcy klasowego należy do najciekawszych ale i najtrudniejszych wyzwań, jakie stawia nauczycielowi szkoła. Stąd też wychowawca zobowiązany jest do ciągłych poszukiwań. Kiedy objąłem wychowawstwo w klasie I gimnazjum, stanąłem wobec problemu integracji 26 – osobowego zespołu uczniów pochodzących z różnych środowisk.

Integracja zespołu klasowego

1. Identyfikacja problemu
Praca wychowawcy klasowego należy do najciekawszych ale i najtrudniejszych wyzwań, jakie stawia nauczycielowi szkoła. Stąd też wychowawca zobowiązany jest do ciągłych poszukiwań. Kiedy objąłem wychowawstwo w klasie I gimnazjum, stanąłem wobec problemu integracji 26 – osobowego zespołu uczniów pochodzących z różnych środowisk. Wnioski z wstępnej obserwacji klasy:

· brak serdeczności i koleżeństwa między rówieśnikami,
· brak wzajemnego szacunku,
· zwracanie się do siebie po nazwisku,
· brak współpracy i dobrej organizacji,
· wyraźne izolowanie się niektórych uczniów,
· pojawianie się „niezdrowej” rywalizacji,
· brak wzajemnej akceptacji,
· przejawy agresji słownej,
· wyłonienie się grupy uczniów o skłonnościach przywódczych.

Należało zatem znaleźć taką koncepcję pracy, która:

· umożliwiałaby integrację zespołu klasowego,
· dawałaby możliwość spełnienia własnych aspiracji wszystkim uczniom,
· zapobiegała powstawaniu grup nieformalnych,
· kształtowała postawę współodpowiedzialności za wizerunek zespołu,
· skierowałaby aktywność uczniów na działania akceptowane.

2. Geneza i dynamika zjawiska
W celu dokładnej analizy przyczyn braku integracji zespołu klasowego przy współpracy z pedagogiem szkolnym przeprowadziłem socjogram i ankietę dotyczącą przemocy. Analiza socjogramu potwierdziła moje przypuszczenia, że w klasie istnieje podział na grupy nieformalne, które rywalizują o przywództwo. Troje z grupy pozostaje poza strukturami, rysują się też sylwetki trójki liderów o charakterze przywódczym. Uwidacznia się to w postaci niekontrolowanych rozmów na lekcjach, słabych efektów pracy zespołowej, słownych docinkach kierowanych pod adresem osób, które otrzymały mało wyborów.

3. Znaczenie problemu

W grupie uczniów są zwykle tacy, którzy mają większe od innych możliwości kierowania zachowaniem swoich kolegów. W zbiorowości szkolnej dosyć łatwo kreują się role przywództwa i związany z tym wpływ na innych. Pojawia się problem akceptowania świata wartości, problem rywalizacji, problem samodecydowania. Ci, którzy wywierają taki wpływ, bywają nazywani nieformalnymi przywódcami zespołu. W klasie może być jeden uznany przywódca, kilka osób tworzących swoistą elitę, a nawet kilku konkurencyjnych przywódców.
Zadaniem wychowawcy jest stworzyć taki zespół klasowy, w którym każdy uczeń będzie miał swoje miejsce, prawo swobodnego wypowiadania się - zajmując stanowisko w różnych sprawach według własnego uznania.
Wychowawca musi mieć koncepcję dotyczącą tego jak ma wyglądać i funkcjonować zespół, którego sam jest uczestnikiem. Musi mieć pewne wyobrażenia na temat relacji łączących jego uczniów, jego klasę z innymi nauczycielami. Wychowawca przyjmuje świadomie założenia dotyczące kierunku swego oddziaływania na klasę, stylu pracy, kształtowania się relacji w zespole. Podejmuje ważną dla siebie decyzję dotyczącą tego, na ile udostępni im siebie, swoje doświadczenia życiowe, dopuści do przekroczenia progu swej prywatności.
Z punktu widzenia uczniowskiego klasa zintegrowana, to przede wszystkim możliwość decydowania o jej kształcie i wpływania na jej funkcjonowanie.
Każdy zespół uczniów tworzących klasę jest inny nie tylko dlatego, że odmienne osoby (indywidualności) składają się na niego, ale także dlatego, iż w powiązaniu z osobowością wychowawcy, tworzą się specyficzne wzory interakcji między pojedynczymi osobami wśród uczniów oraz między uczniami i nauczycielem.
Styl pracy wychowawcy jest nierozerwalnie związany z tym, jaką jest on osobą, a nie jedynie z tym jakim wychowawcą chce lub nie chce być.
Podobnie jest w wypadku uczniów. Styl ich zachowania wobec koleżanek, kolegów i dorosłych, w tym także wychowawcy, jest również związany z tym jakimi są osobami.



4. Prognoza
Negatywna
W przypadku braku działań zmierzających do integracji klasy część uczniów będzie odczuwała lęk przed odrzuceniem, nie będą potrafili współdziałać w zespole, nie ujawnią swoich zainteresowań, co może mieć negatywny wpływ na osiągnięcia edukacyjne i poczucie bezpieczeństwa.
Pozytywna
Spodziewam się dużej integracji zespołu klasowego opartej na:
· zasadach współpracy,
· wzajemnym szacunku,
· ponoszeniu odpowiedzialności za podjęte działania,
· zmniejszeniu dystansu między nauczycielami a uczniami,
· poczuciu własnej wartości,
· identyfikacji jednostki z zespołem klasowym,
· zacieśnieniu więzi między szkołą a rodzicami,
· rozwijaniu samorządności uczniów,
· skierowaniu potencjału intelektualnego na obszary związane z rozwojem osobowości.

5. Propozycje rozwiązań
1. Zawarcie „kontraktu” (umowy dotyczącej obowiązujących reguł życia w klasie), pod którym wszyscy się podpisują:
Kontrakt klasowy uczeń - uczeń
1. Nie mówimy do siebie po nazwisku.
2. Nie stosujemy przemocy.
3. Pomagamy sobie w kłopotach.
4. Jesteśmy dla siebie otwarci i szczerzy.
5. Nie bierzemy cudzych rzeczy bez pozwolenia.
6. Nie obgadujemy się.
7. Informujemy dorosłych o przypadkach agresji.
8. Staramy się pomóc osobie skrzywdzonej.
9. Dbamy o dobre imię klasy.
10. Szanujemy się wzajemnie.
Ustalenie sankcji, czyli: „Co się stanie, jeśli naruszysz zasady zawarte w katalogu?”
(sankcje muszą być zgodne ze statutem szkoły)
2. Zorganizowanie pieszej wycieczki do Gospodarstwa Agroturystycznego „Dolina Psary”.
W programie wycieczki:
· lekcja poglądowa o pochodzeniu i użytkowaniu koni na przestrzeni lat,
· prezentacja hodowanych koni,
· jazda pokazowa,
· przejażdżki konne,
· ognisko połączone z pieczeniem kiełbasy.
3. Wieczorek integracyjny klas pierwszych.
W programie:
· prezentacja klas,
· konkursy i quizy,
· wspólna zabawa.
4. Uroczystości klasowe z włączeniem rodziców:
· Dzień Chłopaka,
· Mikołajki,
· Wigilia,
· Dzień Kobiet,
· Imieniny klasy,
· Wieczorki taneczne.
5. Udział w konkursie ogłoszonym przez Gazetę Kujawską – TOP-GIM 2003.
6. Zajęcia integracyjne na godzinach wychowawczych.

6. Wdrażanie oddziaływań
W ciągu pierwszego półrocza działania te były wprowadzane według wyżej przedstawionego schematu. Uczniowie chętnie włączali się w organizację i przebieg zajęć. Tematyka godzin wychowawczych była w pełni akceptowana przez uczniów. Nie obawiam się podejmowania tematów trudnych; rozmowy nasze przebiegały w szczerej atmosferze. Szczerość musi dotyczyć obu podmiotów, bo tylko wówczas można osiągnąć zadawalające rezultaty pracy wychowawczej. Ustaliliśmy w trakcie naszych wspólnych działań jasne reguły postępowania obowiązujące na lekcjach i podczas przebywania na terenie szkoły.

7. Efekty oddziaływań
Efekty podjętych przeze mnie oddziaływań wychowawczych satysfakcjonują mnie. Obecnie panująca w szkole opinia o klasie:
· zespół bardzo zgrany,
· udział uczniów w konkursach,
· laureaci konkursów,
· duże zaangażowanie w życie szkoły,
· udział w akcjach charytatywnych,
· wysokie (średnia na półrocze 3,91) wyniki w nauce,
· duże zaangażowanie w organizację imprez szkolnych i środowiskowych,
· udział w zajęciach pozalekcyjnych,
· wysoka kultura osobista.
Uczniowie o słabej sile przebicia zaczęli częściej wypowiadać się i proponować klasie swoje rozwiązania. Zespół klasowy nauczył się dyskusji ze wszystkimi jej prawidłami. Znacznie poprawiła się praca w grupach oraz lepiej prowadzi się zajęcia metodą „burzy mózgów”. Uczniowie czują się współodpowiedzialni za klasę, pomagają sobie zwłaszcza w zakresie pomocy koleżeńskiej. Stali się także bardziej krytyczni w stosunku do wytworów swojej pracy, potrafią dokonać samooceny i trafnej oceny innych. Postrzegają zespół klasowy jako zintegrowaną wspólnotę, o której każdy może współdecydować.
Na zakończenie cyklu zajęć integracyjnych na godzinach wychowawczych, przeprowadziłem ankietę ewaluacyjną, której wyniki przedstawiam:
- 97 % uczniów oceniło przeprowadzone działania jako ciekawe i atrakcyjne,
- 94% przyznaje, że uczestnictwo w zajęciach wzmocniło ich pozycję w klasie,
- 88,3% uważa, że doświadczenia wyniesione z zajęć pomogą im w przyszłości powiedzieć „NIE” w sytuacjach, gdy będą namawiani do picia, palenia czy zażywania innych używek,
- 100% uczniów stwierdziło, że podjęte działania pozytywnie wpłynęły na atmosferę panującą w klasie i jej wizerunek w oczach szkoły.

Podsumowanie
Kształtowanie stosunków społecznych w klasie domaga się stworzenia w niej odpowiedniej atmosfery społeczno-uczuciowej. Gdy uczniowie angażują się uczuciowo, zaspokajają swoje potrzeby emocjonalne, znajdują satysfakcję to nie tylko proces dydaktyczny przebiega sprawniej, ale przede wszystkim możliwa realizacja celów wychowawczych.
Praca wychowawcy w gimnazjum nie jest łatwym zadaniem. Pracując z grupą wiekową, przeżywającą największe rozterki okresu dojrzewania, nie można stworzyć schematu, który zapewniłby nam całkowity sukces. Scenariusz tworzony jest każdego dnia. Na bieżąco należy pomagać wychowankom w rozwiązywaniu problemów, motywować, uczyć wytrwałości, odpowiedzialności i wiary we własne możliwości.

Bibliografia
  1. Jachimska Małgorzata, Grupa bawi się i pracuje; UNUS, Wałbrzych 1994.
  2. Portman Rosemarie, Gry i zabawy przeciwko agresji; Jedność, Kielce 1999.
  3. Portman Rosemarie, Gry i zabawy kształtujące pewność siebie, Kielce, Jedność 2001.
  4. Profilaktyka uzależnień. Program edukacyjny; oprac. Kobiałka A. TWN, W- wa 1990.
  5. Łobocki M., Wychowanie w klasie szkolnej, Warszawa 1986.
Waldemar Majerowski

Umieść poniższy link na swojej stronie aby wzmocnić promocję tej jednostki oraz jej pozycjonowanie w wyszukiwarkach internetowych:

X


Zarejestruj się lub zaloguj,
aby mieć pełny dostęp
do serwisu edukacyjnego.




www.szkolnictwo.pl

e-mail: zmiany@szkolnictwo.pl
- największy w Polsce katalog szkół
- ponad 1 mln użytkowników miesięcznie




Nauczycielu! Bezpłatne, interaktywne lekcje i testy oraz prezentacje w PowerPoint`cie do wykorzystania na lekcjach -> www.szkolnictwo.pl (w zakładce "Nauka").

Zaloguj się aby mieć dostęp do platformy edukacyjnej



Zachodniopomorskie Pomorskie Warmińsko-Mazurskie Podlaskie Mazowieckie Lubelskie Kujawsko-Pomorskie Wielkopolskie Lubuskie Łódzkie Świętokrzyskie Podkarpackie Małopolskie Śląskie Opolskie Dolnośląskie